TẢN MẠN VỀ GHÉT VÀ GIẬN

Ghét và Giận là 2 cảm thọ mà trong đời sống con người hầu như nó luôn luôn có mặt.

Ghét là cảm thọ đầu tiên thường rất dể xảy ra trong tâm thức chúng ta, nhiều khi chỉ với một vài lý do nhỏ nhặt đâu đâu do từ bất cứ đối tượng nào mà có thể là ta chưa từng quen biết, gặp gở trước đó. Một cái nhìn thiếu thiện cảm, một dáng vóc kênh kiệu, một lời nói thiếu tế nhị ... cũng làm ta sinh lòng ... GHÉT !

Giận thì nó lại là một cảm thọ xâu sắc hơn, nó trực tiếp tác động vào ta, phần lớn là do từ những quan hệ gián tiếp hay trực tiếp cuả ta và đối tượng: Nghe một người nào đó nói lại, kể lại ( Gián tiếp ) hay chính đối tượng tác động thẳng vào ta ( Trực tiếp ) Giận thường làm ta khó chịu nhiều hơn là ghét. Nó như là ngọn lửa bùng cháy phừng phực trong lòng va nó sẽ làm tiêu mất sự tự chủ cuả ta. Nó sẽ làm ta nói và làm những điều mà sau đó ta sẽ rất là hối tiếc và ân hận, thậm chí nhiều khi ta còn dám làm những điều mà hậu quả thật hết sức nghiêm trọng cho đối tượng và ngay cả chính bản thân ta. Nói theo quan điểm cuả những người có chút căn bản về tu học, không hẳn là Phật giáo mà ở bất cứ một tôn giáo nào thì khi một người đang giận, rõ ràng là người ấy đang ở trong " Hoả ngục ", hoả ngục đó dứt khoát không có sẳn từ trước mà chính do từ cơn giận cuả ta đã tạo ra. Thông thường ta thấy những vị chân tu, những vị có căn bản đạo đức cao họ là những người hiền hoà, thánh thiện và tươi mát, bởi vì họ đã chế ngự được SÂN HẬN, họ không hề bị lạc bước vào hoả ngục vì hoả ngục do từ sân hận mà ra. Nơi nào không có sân hận, tức không có GHÉT và GIẬN thì nơi đó có hạnh phúc chân thật và nhất định ở đó có từ và bi.

Phật giáo luôn luôn đặt chánh niệm là phần căn bản tối quan trọng cho tất cả mọi con người. Có chánh niệm, nhờ vào chánh niệm, ta sẽ dùng ánh sáng cuả chánh niệm soi vào cơn giận, ánh sáng chánh niệm đó như là dòng nước cam lồ tươi mát, làm tắt những ngọn lửa phừng phực cháy trong cơn giận cuả chúng ta, đồng thời ánh sáng chánh niệm đó giúp ta soi sáng để nhận diện và quan sát cơn giận. Cơn giận sẽ không còn tác oai, tác quái trên tâm thức cuả chúng ta. Chánh niệm là một người bạn chân thành nhất giúp ta chế ngự khi cơn giận bộc phát. Chánh niệm thực ra không phải là dụng cụ để cho ta đàn áp hay xua đuổi cơn giận, nó cũng không là quan toà, nghiêm nghị, phán xét đúng sai mà nó như là người bạn, người chị dịu dàng, thân thiết chăm sóc, an ủi và vổ về khuyên bảo .... Từ những thân thiết đó ta cảm thấy thật hết sức thoải mái để nhận định, tìm hiểu rỏ ràng nguyên ủy cuả sự kiện ( cái giận hiện đang có ).

Khi giận, tất cả mọi người đều giống nhau, thường có khuynh hướng nghĩ nhiều về người làm ta giận mà ít khi chịu khó quan sát và nghĩ về chính mình. Thông thường ta thường nghĩ về những cái mà chúng ta cho là thật đáng ghét cuả người đó ( khi giận ai, dĩ nhiên là tất cả những gì thuộc về người đó đều là đáng ghét: Khi thương, tái ấu cũng tròn, khi ghét, bồ hòn cũng méo ) Càng nghĩ tới người đó, càng nghe nói đến người đó, càng nhìn thấy người đó... lửa giận trong ta đã không giảm mà lại càng bừng cháy mảnh liệt hơn. Có thể người đó có những cái đáng ghét thật, nhưng nhất định sẽ có những cái do ta tự phóng đại, tưởng tượng thêm lên ... Chính những thứ đó sẽ làm cho ta đau khổ, giận càng giận thêm lên ... Biết được như vậy, hiểu được như vậy, chúng ta phải biết tự quay về với chính ta để quản lý và kiểm soát cơn giận cuả ta. Việc tốt nhất là trong khi đang giận, chúng ta phải biết tự chế, tốt nhất là giớn hạn tối thiểu, đừng nhìn, đừng nghe người mà ta đang giận. Có nghĩa là khi ta đang chữa lửa, ta hãy tận dụng hết cả mọi thứ để dập tắt cơn lửa chứ không ngần ngừ bỏ phí thời gian để tìm hiểu nguyên nhân hay người gây ra đám cháy. Quan trọng nhất là ta biết dằn, nén cơn giận xuống, bình tỉnh rà soát lại từ đầu, từ mọi tình tiết tạo ra cơn giận dữ cuả ta, ta phải đặt mình vào cương vị một khách quan để nhận định sự việc: Đúng, sai ... và đặc biệt, trong lúc đang giận một ai đó, chúng ta cần biết tự chế cơn giận, đừng nghe, đừng nghĩ ... về người mà ta đang giận, nhất là đừng làm, đừng nói gì hết khi đang giận mà để ý, chú tâm quan sát cơn giận, nhờ đó mà ta có thể tránh được nhiều lầm lỗi đáng tiếc mà sau nầy sẽ làm ta ân hận !

Khi giận, ta là cơn giận, bởi thế, nếu ta đàn áp hay xua đuổi nó là ta tự đàn áp và xua đuổi chính ta. Cũng thế, khi vui, ta là niềm vui. Do đó, khi cơn giận xuất hiện, ta phải hiểu rằng đó là một nguồn năng lượng có công năng phá hoại rất lớn nhưng cũng từ đó, nếu biết được cách phá giải, chúng ta có thể chuyển hoá thành một nguồn năng lượng lợi ích cũng rất lớn. Một thí dụ ngay trước mắt mà thường ngày ai trong chúng ta cũng thấy nhưng không hiểu: Đó là cái thùng rác hôi thối trong nhà chúng ta. Ai cũng thấy đó là những thứ cần phải vất bỏ vì hôi thối ... ít ai thấy trong những món rác hôi thối đó là những bông hoa rực rở màu sắc, hương thơm ngào ngạt hay mang mác làm chúng ta thích thú lâng lâng !! Ta không bao giờ thấy được điều nầy vì chúng ta không chịu bỏ chút thì giờ để tìm hiểu và suy gẫm. Ít có một ai thấy được sự tương quan mật thiết cuả cái thùng rác và những cánh hoa, bởi vì ai cũng nghĩ Hoa và Rác là hai thứ hoàn toàn khác biệt, chống đối nhau. Nhưng nếu ta chịu khó nhìn kỷ và xâu hơn, ta sẽ thấy Hoa có sẵn trong Rác và Rác đã có sẳn trong Hoa. Nầy nhé, một cành hoa thật đẹp, thật thơm, chỉ cần vài tuần là sẽ biến thành rác. Những người làm vườn giỏi ( như là Lão làm vườn NGUYỄN CHÁNH TRỰC, chẳng hạn ) nhìn vào đống rác, họ không thấy ghê tởm mà thấy ngay được giá trị thực tiển cuả nó và chỉ cần một thời gian ngắn sau đó thì đống rác hôi thối ngày nào sẽ biến thành hoa.

Chúng ta phải tập để làm một người làm vườn giỏi. Chúng ta nhìn vào cơn giận mà không thấy khó chịu, sợ hải và tìm cách xua đuổi nó mà chúng ta phải hiểu làm thế nào để biến nó thành những cái hữu ích cho chúng ta. Giận cũng như rác, nếu khéo léo ta sẽ biến nó thành tốt đẹp và hữu ích, có lợi cho chúng ta hơn là kẻ phá hoại tâm thức chúng ta. Những hữu ích đó rất cần thiết cho tâm thức chúng ta như người làm vườn cần phân bón. Khi ta chấp nhận nó cũng chính là lúc ta bắt đầu có an lạc, để rồi từ đó, ta sẽ biến nó thành hiểu biết và thương yêu, tức là chúng ta đã chuyển biến từ những tàn phá dã man, tàn độc thành từ bi và hỉ xả rồi vậy.

LỖ TRÍ THÂM
Thời Lê 20

BÌNH LUẬN

Bãi nhiệm và bất tín nhiệm
Ngày phán xét sẽ đến
Thân phận "cử tri" và "Đại biểu Nhân dân" ở Việt Nam
Sức mạnh của Cộng Đồng người Việt Quốc Gia hải ngoại  
Giữa Đạo và Đời
Tiên lãng - Chuyện không đơn giãn
Triệu con tim, còn triệu khối kiêu hùng
Độc quyền đẻ ra đặc quyền
Những viên Đạn Hợp Âm
Đảng là tên đầy tớ phản phúc!
Cơn bão lốc
Kẻ thù nguy hiểm chính là thành phần đánh phá cộng đồng
Xuân quê hương
Nhân quyền trong rừng luật
Nhận lầm đồng hương
Vô tôn giáo
Bạo lực của cường quyền: Xưa và Nay
Nhân quyền trong rừng luật
Những người "vọng quốc"
Chó sói gởi chân
Làm thế nào để giành lại tự do?
Thử cho biết
Tin nhà nước !
Thế chân hạc mới tại Á Châu
Thời anh hùng
Đỗ Thị Minh Hạnh - Giọt nước hay mảnh thuỷ tinh
Tuyển dụng nhân tài
Nghề bán nước
Đạp vào mặt lịch sử
Cái giá của độc lập và tự do
Thêm một chiến sĩ đấu tranh bị cầm tù
Thằng dân
Người lính VNCH & vành khăn tang Tổ Quốc
Nhận định tình hình đất nước hiện nay
Núm ruột quê hương
Dép râu và nón cối của bộ đội Việt Cộng
Khủng bố: Xưa và nay
Lại viết về nổi bất hạnh của QLVNCH
Bài học 30 tháng 4
36 năm Quốc hận nghĩ về tâm trạng của tù nhân chính trị
Những ngộ nhận lịch sử
36 năm Quốc hận tôi nghĩ gì?
Nhớ lại nỗi bất hạnh của QLVNCH
Quốc gia thua để thắng, cộng sản thắng để thua
Chiến sĩ VNCH được giải ngũ chưa?
Người lính VNCH
Sáng mắt ra chưa?
Trí tức thổ tả
Giã từ Thiện và bệnh Mù Loà
Triển vọng chiến thắng công sản của người Quốc Gia
Tôi là ai? Việt hay Mỹ?
Xuống đường
Nằm Vùng? Ai? Ở Ðâu?  
Lộn xộn tiếng Việt thời giao lưu văn hóa ở Việt Nam
Mậu Thân, Anh còn nhớ hay đã quên ?
Thiên đàng XHCN
Từ Tunisia, qua Yemen, đến Ai Cập, bao giờ đến công sản Việt Nam ?
Đàn cá trong ao bác Hồ và những con chó của Pavlov
Tòm tem...
Thư gửi Nguyễn Đắc Xuân
Về chuyện “trong sáng hóa” tiếng Việt...
Tự điển
Văn hoá và con người
Chuyến xe buýt và khúc hát người lính mù  
Vài suy nghĩ về biểu tình chống văn hóa vận tại Melbourne
Những kẻ thầy đời
Nhạc lính
Tin và không tin trong xã hội VN
Khi bài hát trở về
Từ buổi chiều trên nghĩa địa Hàng Dương
Lòng dân đang chuyển ?
Tứ Bất Tận - Tứ Bất Năng
Lê Thị Công Nhân
Nhìn lại đống rác lịch sử đánh Mỹ cứu nước của csvn
34 năm sau, họ là ai ?
Nhìn Tây Tạng thấy Việt Nam
Chuyện đời...
Đặc công văn hoá miền Nam
Bài viết từ một người SG
Thư ngỏ gửi những người trí thức mê sảng...
Tội nghiệp đất nước tôi
Thời thế mới, đấu tranh mới...
Bao giờ dân Việt trở thành thiểu số trên chính quê hương mình
Nói với các con tôi
Phiên phiến tuổi già
Hành vi nhỏ... dã tâm lớn
Gà trống và cáo
Xin đừng lãng quên nhà dân chủ trẻ Lê Trí Tuệ
Thảm trạng người Việt tỵ nạn tại Cam-bốt
Sao anh nỡ đành quên
Thế hệ già hải ngoại nên nhìn lại
Khiếp nhược: Nhục và hèn
Tiếng nói từ Mộ Đức
Từ tiếng súng Trần Văn Bé Tư
Ca rao thời đại hcm
Những vần thơ chui
Lê Thị Công Nhân - Người con cưng của ...
Cũng bởi thằng dân ngu
Chống VC hay TC?
Cái Làn và cái L...
Trông thấy vậy mà không phải vậy
Thèm
Hãy vất bỏ khối nặng của tính ác và sự xấu
Chọn lựa
Còn cờ đỏ sao vàng thì...
Đừng mãi lợi dụng "nỗi đau da cam"...
Lạ và nhạy cảm
Chân dung người vợ lính
Việt Nam lâm nguy
Giòng sông Bến Hải vẫn còn
Giáo dục VN, tội ác băng hoại xã hội
34 năm nhìn lại cuộc chiến chống csVN
Nay anh, mai tôi
Chiến dịch hoa hồng đỏ của csVN
Đêm nhớ về anh
Nhớ Võ Hoàng
Cái miệng
Từ Lê Văn Thinh đến Nguyễn Cung Thương
Chuyện phải viết
Vất chanh bỏ vỏ
Tổ Quốc - Danh Dự - Trách Nhiệm
Mối nhục của một quốc gia
Lá Cờ
Mơ ước của tôi
Chim hạc và chó săn
Tường trình 10 điểm, Đạo đạt lên LHQ
NK Đặng Thuỳ Trâm - Sản phẩm dối trá ...
Tóm tắt một số tội ác cs VN
Sự thực về cái gọi là "Đại thắng mùa Xuân
Bọn cs sợ quan thầy ...
Xin hãy cứu lấy Tổ Quốc
Tâm tình gửi đến anh chị CQN QLVNCH
Đỉnh cao cháy rụi
Mậu Thân, anh còn nhớ hay đã quên
Cảnh giác âm mưu "tẩy nảo" của Casula Powerhouse
Bệnh "dại" của người Việt
Chuyện Nguyễn Thái Hoàng
Niềm kiêu hãnh của người Việt
Chiến dịch "tháng Tư đen"
Tổng phản công nghị quyết 36
Kép độc cứu nguy
Thăm nom và săn sóc nhau lúc còn sống
Giặc từ thiện
Tiền nhân...
Những ám ảnh khó tẩy xóa
Tính hay quên của người Việt tỵ nạn cs
Món nợ nên ghi nhớ
Nên đầu tư cho thế hệ trẻ
Mẹ Âu Cơ - Tiếng thở dài và niềm an ủi
Trăm trứng trăm con - Một truyền thuyết
Hai hình ảnh - Một sự so sánh
Ông Kỳ "Xuống Cấp"
Tôi thấy và nghe được gì ở Sài-Gòn ...