Tuổi thơ - Hành tŕnh
t́m tự do
Chuyến đ̣ t́nh
Tiếng trống Mê Linh
T́nh cũ không rủ cũng đến
Tản mạn cuối tuần
Ốm vợ
Một
đời nỗi trôi
Một đời bị bẻ găy -
Một đời đi t́m tự do
Bên
anh... c̣n có em
Kư sự - Ngày trở về
Đời cứ như là mơ
Mối t́nh qua hai
thế hệ
Những điều đến
muộn màng
Lời nói cứu
người .. Lời nói giết người
Nửa đường gẫy cánh
Bẫy T́nh
Nửa vầng trăng
khuyết
T́nh yêu trong
thời loạn
Kỷ niệm chuyến đi
Những giờ phút khó
quên
Kỷ niệm dấu yêu
Thoại Sơn: Mối
t́nh đầu
Những giờ phút khó quên
Kỷ niệm dấu yêu
Thoại Sơn:
Mối t́nh đầu
Chuyện t́nh khó
quên
May mắn &
Hên xui trong đời lính chiến
Ba, bốn phát
13 người cuối cùng về
từ Tiền đồn 3&4 Kon-Tum
Passage to Freedom
Thuyền Đời - Đêm vẫn đen Audio
Đất nước tôi!
C̣n nhớ mùa xuân
Tết
Thuyền Đời - Cuộc đời Audio
Thuyền Đời -
Con thuyền Audio
Thuyền Đời - Xuân quê hương Audio
Ḍng sông quê hương - Ḍng Cửu Long
Ngày oan trái! -
Audio
Đất nước tôi -
Audio
Khi người tù trở về
Tiếng trống Mê Linh -
Audio
Chuyện cuối năm -
Audio
Màu áo cũ -
Audio
Mang theo quê hương
-
Audio
Trong
âm thầm c̣n nhớ ai! -
Audio
Sài G̣n là đây sao em!
- Audio
Chuyện trăm năm -
Trên quê hương
-
Audio
Chuyện
trăm năm - Một ngày -
Audio
Trăm đắng ngh́n cay -
Audio
Chiếc áo Bà Ba -
Audio
Giữa đồng xưa -
Audio
Áo trắng -
Audio
Gửi nơi cuối trời -
Audio
C̣n nhớ mùa xuân -
Audio
Từ một chuyến đ̣ -
Audio
Dêm thánh vô cùng
-
Audio
Khi mùa đông về -
Audio
Noel năm nào -
Audio
Khúc quân hành -
Audio
Cho ngàn sau -
Audio
Ngh́n trùng xa cách
-
Audio
Rồi
lá thay màu -
Audio
Con chim
biển 3 - T́m về tổ ấm -
Audio
Con
chim biển 2 - Trên biển khơi -
Audio
Con chim biển 1 - Tung cánh chim
-
Audio
Đốt sách ! -
Audio
Đi học
Sài G̣n
-
Audio
Thầy Chín - Audio
Đi buôn - Audio
Khi tôi về -
Audio
Làng tôi -
Audio
Sao em không đến
-
Audio
Anh đi! -
Audio
Vỉa hè đồng khởi
-
Audio
Ngày đại tang
Chuyện mất chuyện c̣n
Con chim Hoàng Yến
-
Audio
Nhớ cả trời Việt Nam
C̣n thương quê hương
tôi
Tôi muốn mời em về
Chuyện Tết
C̣n nhớ không em?
Trên đồi Tăng Nhơn Phú
-
Audio
Remember!
Cánh chim non -
Audio
Đốt sách
Buổi tựu trường
Đêm trắng
Nước mắt trong cơn mưa
Trăm đắng ngh́n cay
Con đường
tôi về
Hăy c̣n đó
niềm tin
Chiều ra biển
Những đứa con đẽ muộn
Một thời kỷ niệm
Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn
Ngày anh đi
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride
We remember
Vui - Buồn … Ngày
hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72
Mùa hè đỏ lửa
Dư âm ngày hội ngộ
44 năm tại California
Có chuyến bay
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để
quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ
Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết
Sau tháng Tư năm 1975, chiến tranh
khép lại trên bản đồ.
Nhưng trong thân thể nhiều người lính cũ của Quân lực Việt Nam Cộng
ḥa, chiến tranh chưa từng chịu lui binh.
Họ sống giữa những con đường mang tên mới.
Sống giữa những khẩu hiệu mới.
Sống giữa những người từng đứng bên kia chiến tuyến, nay là “bên
thắng cuộc”.
Và họ sống… bằng cách của ḿnh.
⸻
Những bước chân không c̣n nguyên vẹn
Buổi sáng ở một góc chợ nhỏ, tôi gặp ông Tư.
Một chân cụt ngang gối, ống quần xếp gọn, chống nạng gỗ đă ṃn tay
cầm.
Ông trải xấp vé số ra tấm nylon.
“Chú mua giùm tôi tờ, lấy hên,” ông cười.
Nụ cười hiền, nhưng mắt sâu như đáy giếng.
Tôi hỏi nhỏ:
— Chân chú… mất hồi nào?
Ông nh́n xuống phần chân không c̣n đó.
— Năm bảy hai. Quảng Trị. Bị pháo. Lúc đó tưởng chết rồi. Ai dè c̣n
sống để bán vé số.
Ông nói như kể chuyện của ai khác. Không oán, không kể công.
Một người khách trẻ bước lại, cầm tờ vé số, lẩm bẩm:
— Thời đó mấy ông thua mà.
Ông Tư cười nhẹ:
— Ờ, thua. Nhưng lúc đó tôi đâu có nghĩ chuyện thắng thua. Tôi nghĩ
tới thằng bạn nằm bên cạnh, máu chảy ướt áo.
Câu nói rơi xuống, không nặng, mà ch́m.
⸻
Dưới gầm cầu, có một đời lính
Có những người không bán vé số.
Họ sửa xe lề đường.
Chiếc hộp đồ nghề cũ.
Cái bơm tay x́ x́.
Tấm bảng viết nguệch ngoạc: “Vá xe – 10.000”.
Anh Ba cụt một tay. Tay c̣n lại đầy dầu nhớt.
Một đứa nhỏ hỏi:
— Chú ơi, sao chú mất tay?
Anh Ba ngẩng lên, nh́n ḍng xe chạy ngược xuôi.
— Hồi trẻ chú nghịch dại.
Tôi biết anh không muốn nói.
Sau này anh kể riêng:
— Trận đó tôi ôm máy truyền tin. Đạn cối rơi. Tỉnh dậy th́ tay không
c̣n. Thằng truyền tin phụ chết ngay bên cạnh.
Tôi hỏi:
— Anh có buồn không?
Anh im lặng lâu lắm.
— Buồn ǵ nữa. C̣n sống là may. Có người c̣n không có mộ.
⸻
Sống giữa kẻ chiến thắng
Có những ngày lễ lớn, cờ đỏ treo kín phố.
Những đoàn diễu hành đi qua.
Loa phóng thanh kể về “ngày toàn thắng”.
Ông Năm, thương phế binh cụt hai chân, ngồi trong căn cḥi tạm ven
sông.
Mỗi khi nghe nhạc hành khúc vang lên, ông lặng lẽ tắt radio.
Đứa cháu hỏi:
— Ông nội, sao ông không coi tivi diễn binh?
Ông xoa đầu nó:
— Thời ông… khác lắm con.
— Ông có phải người thua không?
Ông cười buồn:
— Ông là người lính. Hết chiến tranh rồi, đừng chia thắng thua nữa.
Đứa nhỏ không hiểu. Nó chỉ thấy ông nội mỗi lần trái gió trở trời
lại ôm phần thân ḿnh đau nhức, như thể chiến tranh vẫn nằm đâu đó
trong xương.
⸻
Không phải ai cũng khổ
Nói vậy không có nghĩa tất cả thương phế binh VNCH đều sống dưới gầm
cầu.
Có những người ra nước ngoài, con cái thành đạt.
Có người mở tiệm nhỏ, sống an ổn tuổi già.
Có người được con cháu kính trọng, chăm sóc đủ đầy.
Nhưng ngay cả trong căn nhà khang trang ấy, nhiều ông vẫn giật ḿnh
giữa đêm.
Vẫn mơ thấy tiếng pháo.
Vẫn nghe tiếng gọi của đồng đội.
Một người con hỏi cha ḿnh:
— Ba có hối hận không?
Người cha nh́n lên bàn thờ, nơi tấm h́nh chụp thời trai trẻ mặc quân
phục.
— Hối hận ǵ con? Ba làm điều ba tin lúc đó là đúng. Lính mà. Được
lệnh th́ đi.
Câu trả lời không có hận thù.
Chỉ có một đời đă qua.
⸻
Điều họ mất không chỉ là chân tay
Có người mất chân.
Có người mất tay.
Có người mất cả tuổi trẻ.
Nhưng điều họ mất nhiều nhất là danh phận.
Họ không được gọi là anh hùng.
Không được truy tặng.
Không được vinh danh.
Họ chỉ là những ông già bán vé số, sửa xe, ngồi lặng lẽ bên lề đời.
Nhưng trong ánh mắt họ, nếu nh́n kỹ, vẫn c̣n một thứ không ai lấy
được:
Ḷng tự trọng.
⸻
Chiều xuống, tôi mua thêm vài tờ vé số của ông Tư.
Ông cười:
— Mua nhiều vậy làm chi?
Tôi đáp:
— Để nhớ.
Ông nh́n tôi lâu, rồi nói khẽ:
— Nhớ th́ nhớ luôn mấy thằng không c̣n sống nghe chú.
Giữa ḍng người hối hả, giữa thành phố của “kẻ chiến thắng”,
những người lính già ấy vẫn sống.
Không ồn ào.
Không đ̣i hỏi.
Chỉ mong một điều giản dị:
Được nh́n như con người.
Phạm Sơn Liêm
2025
2024
2022-2023
2021
2020
2018-2019
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
Hồi ức -
Một thời chinh chiến
No Easy Day - Ngày Vất Vả
Vĩnh biệt Đ/T Phan Văn Huấn
Họ vẫn sống...
Khi người ghét
chiến tranh buộc phải đánh
Thương quá Sài G̣n ơi!
So sánh hai cuộc hải chiến với TC
Người biểu t́nh Cuba cướp phá văn pḥng...
Chinh nhân ca Trần Thiện Thanh
Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mảnh vụn kư ức của Thượng Sĩ già HQ
Diễn
hành Tết tưng bừng với trống, pháo...
Duyên
tiền định
Thảm sát Mậu Thân, 1968: Một cuộc diệt chủng
Mậu Thân và thầy chùa Thiên Mụ
Cơn nước lũ
Còn đêm nào vui bằng đêm Ba Mươi
Những câu trả
lời thâm thúy
Sự khác biệt
giữa trẻ thơ & người già
Sắc không, không sắc
Nợ ân t́nh
Trời cuối đông buồn
Có
những chiều mưa
Chuyến hành quân cuối năm
Miền Tây quê tôi
Thanh Thúy - Tiếng hát khói hương chiêu niệm
Hải
Trường, Bến Đá & Đại Lộ Kinh Hoàng